Staatsraad Drupsteen op het congres van de Vereniging voor Milieurecht
Op 4 oktober 2012 vond het Jubileumcongres van de Vereniging voor Milieurecht plaats met het thema ‘De toekomst van het milieurecht: eenvoudig beter?’ Eén van de sprekers was staatsraad Drupsteen, die zeer kritisch was ten aanzien van al de grote wetgevingsprojecten die het milieurecht tegenwoordig te verwerken krijgt. De heer Drupsteen heeft geen antwoorden, maar vooral vragen. Wordt het omgevingsrecht wel duidelijker en gemakkelijker te begrijpen door een geïntegreerde Omgevingswet? Schiet het milieu daar wel iets mee op? Beleidsmakers zien vaak het nut van codificatie niet zo in, omdat ze vermoeden dat het antwoord op die laatste vraag negatief is. Juristen vinden het juist mooi: codificatie leidt immers tot meer duidelijkheid en dient daarmee de rechtszekerheid. Maar is dat ook in alle gevallen zo? Het Activiteitenbesluit kan gelden als afschrikwekkend voorbeeld. Dat zijn regels die niet gemakkelijk te begrijpen zijn en Drupsteen heeft de indruk dat de toepassing ook niet eenvoudiger is geworden. Wie een duurzaam omgevingsrecht wil, moet volgens Drupsteen niet alleen naar de wetgever kijken. De afgelopen jaren speelde het omgevingsrecht een bescheiden rol bij het verbeteren van het milieu en door integratie zal dat waarschijnlijk niet veranderen. Om duurzaamheid en een schoon milieu te realiseren is immers veel meer nodig dan wetgeving alleen. Juist op het punt van uitvoering en handhaving is de grootste winst te halen. Deregulering, veralgemenisering en flexibilisering van omgevingsrechtelijke regels lijken de handhaving tegenwoordig juist te bemoeilijken. De discussie zou niet primair moeten gaan over wel of niet integreren, maar over hoe er uiteindelijk een robuust niveau van bescherming kan worden gerealiseerd.
Het failliet van convenanten
Uit de, in opdracht van de Tweede Kamer, door CE Delft opgestelde evaluatie van het Nederlandse klimaatbeleid, blijkt dat de overheid tegenwoordig maar wat doet. Er wordt zo goed als niet gekeken naar de effectiviteit van de genomen maatregelen. Het blijkt dat de weinige dwingende maatregelen, heffingen en reguleringen, veel doeltreffender zijn dan afspraken met het bedrijfsleven. Opmerkelijk vinden de onderzoekers dat brandstofaccijnzen wel degelijk tot een daling van het verbruik leiden. ‘Het grote publiek heeft het beeld dat energiegebruik, brandstofgebruik en automobiliteit nauwelijks gevoelig zijn voor de prijs ervan’. Convenanten (het summum van polderpolitiek) werken nauwelijks. En ook subsidies zijn alleen effectief in de aanloopfase naar een nieuwe techniek. Ook overheidscampagnes om het gedrag van burgers te beïnvloeden hebben maar weinig effect.
Gezondheidsraad over risico’s in de omgeving van veehouderijen
De Gezondheidsraad zegt dat het onmogelijk is vast te stellen hoe ver huizen van een veehouderij moeten staan om 'veilig' te zijn. In Nederland kwam Q-koorts duidelijk vaker voor op korte afstand van geitenstallen. Ook longontsteking werd significant vaker gevonden bij omwonenden van veehouderijen, schrijft de raad in zijn rapport, maar wetenschappelijke conclusies zijn niet te trekken. De gegevensbasis is nog te smal voor conclusies. Het lijkt vooralsnog dan ook onwaarschijnlijk dat afstandseisen in regelgeving zal worden vastgelegd.
Het rapport van de
onderzoekscommissie Otapan
Nog steeds kan Nederland milieuwetten overtreden omdat de uitvoering van nationale en internationale regels “onvoldoende gegarandeerd” is. Dat concludeert de onderzoekscommissie die onderzoek heeft gedaan naar het falen van de Rijksoverheid met het schip Otapan. Het ontbreekt ambtenaren aan professionaliteit en integriteit, aldus de commissie. Er is geen cultuur van tegenspraak, waardoor ambtenaren die uit zijn op een goedkope oplossing hun gang kunnen gaan. Ook is er geen “balans” tussen beleid, uitvoering en toezicht. In het geval van de Otapan werkte de inspectie zelfs aan de uitvoering mee. De commissie komt met diverse aanbevelingen om de juridische deskundigheid binnen uitvoering en toezicht te verbeteren. Staatssecretaris Mansveld wijst in haar reactie op het feit dat de juridische deskundigheid binnen zowel het ministerie van IenM als binnen de ILT voldoende aanwezig is. Zij onderstreept dat het van belang is dat besluiten en acties tijdig en adequaat worden getoetst aan wet- en regelgeving en jurisprudentie en zal hiervoor aandacht blijven vragen.
NATUUR EN MILIEU NIEUWS
De klimaattop in Doha (Qatar)
Michel Jarraud van het Weeragentschap van de Verenigde Naties zegt dat klimaatverandering plaatsvindt voor onze ogen”. Extreme weeromstandigheden overal ter wereld zouden aanleiding moeten zijn voor daadkrachtige besluiten. Hij noemde als voorbeeld dat de hoeveelheid ijs in de Arctische Oceaan boven Canada in september is gekrompen tot een laagterecord. Ook zouden de eerste tien maanden van 2012 de op negen na warmste maanden zijn sinds het begin van de temperatuurmeting halverwege de negentiende eeuw.
De verwachtingen van de conferentie, die twee weken duurt, zijn echter niet hooggespannen. Het Kyoto-protocol, het enige internationale verdrag, loopt aan het eind van dit jaar af en de EU heeft weliswaar ingestemd met een verlenging, maar het heeft zijn betekenis verloren, nu de meeste landen er geen vervolg aan willen geven. Op de klimaattop van vorig jaar, in het Zuid-Afrikaanse Durban, is afgesproken dat de partijen het voor 2015 eens moeten zijn over een nieuw verdrag, dat dan in 2020 in werking zou moeten treden. De deelnemende staten lijken niet veel haast te hebben bij het maken van een nieuwe overeenkomst.
Lester Brown, oprichter van het Worldwatch Institute en het Earth Policy Institute en schrijver van een groot aantal boeken over klimaatverandering heeft geen begrip voor politici die zeggen dat ze willen wachten met klimaatbeleid tot de economische crisis is opgelost. ,,Dat is een merkwaardige redenering. Oude beschavingen, of het nou de Maya’s waren of de Sumeriërs, gingen ten onder toen ze hun leefomgeving uitputten. Voor ons is dat niet anders. De milieucrisis draagt bij aan de economische crisis. Of het nou gaat om de oprukkende woestijn in het noorden van China, of de orkaan Sandy in Amerika. De milieutrends zullen zo sterk worden dat we er niet meer omheen kunnen.”
Termen en definities
Voor wie zo langzamerhand door de bomen het bos niet meer kan zien hier een link van de bbc met een uitleg van de meest gebruikte termen op de klimaattop http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-11833685.
Eindelijk betrouwbare cijfers over de stijging van de zeespiegel
Een internationaal team van meer dan 20 onderzoeksinstellingen, waaronder de TU Delft en de Universiteit van Utrecht, hebben hun krachten gebundeld om nu eindelijk eens betrouwbare schattingen over de stijging van de zeespiegel te maken. In een artikel in Science publiceren zij hun bevindingen (http://www.sciencemag.org/content/338/6111/1183). Tot nu toe bestond er een breed scala aan onderzoeken met ver uiteenlopende resultaten. Uit de resultaten blijkt dat de krimp van het poolijs de laatste jaren flink toe neemt. Vooral op Groenland is de afname groter dan aanvankelijk werd verwacht.
Nog steeds kan Nederland milieuwetten overtreden omdat de uitvoering van nationale en internationale regels “onvoldoende gegarandeerd” is. Dat concludeert de onderzoekscommissie die onderzoek heeft gedaan naar het falen van de Rijksoverheid met het schip Otapan. Het ontbreekt ambtenaren aan professionaliteit en integriteit, aldus de commissie. Er is geen cultuur van tegenspraak, waardoor ambtenaren die uit zijn op een goedkope oplossing hun gang kunnen gaan. Ook is er geen “balans” tussen beleid, uitvoering en toezicht. In het geval van de Otapan werkte de inspectie zelfs aan de uitvoering mee. De commissie komt met diverse aanbevelingen om de juridische deskundigheid binnen uitvoering en toezicht te verbeteren. Staatssecretaris Mansveld wijst in haar reactie op het feit dat de juridische deskundigheid binnen zowel het ministerie van IenM als binnen de ILT voldoende aanwezig is. Zij onderstreept dat het van belang is dat besluiten en acties tijdig en adequaat worden getoetst aan wet- en regelgeving en jurisprudentie en zal hiervoor aandacht blijven vragen.
NATUUR EN MILIEU NIEUWS
De klimaattop in Doha (Qatar)
Michel Jarraud van het Weeragentschap van de Verenigde Naties zegt dat klimaatverandering plaatsvindt voor onze ogen”. Extreme weeromstandigheden overal ter wereld zouden aanleiding moeten zijn voor daadkrachtige besluiten. Hij noemde als voorbeeld dat de hoeveelheid ijs in de Arctische Oceaan boven Canada in september is gekrompen tot een laagterecord. Ook zouden de eerste tien maanden van 2012 de op negen na warmste maanden zijn sinds het begin van de temperatuurmeting halverwege de negentiende eeuw.
De verwachtingen van de conferentie, die twee weken duurt, zijn echter niet hooggespannen. Het Kyoto-protocol, het enige internationale verdrag, loopt aan het eind van dit jaar af en de EU heeft weliswaar ingestemd met een verlenging, maar het heeft zijn betekenis verloren, nu de meeste landen er geen vervolg aan willen geven. Op de klimaattop van vorig jaar, in het Zuid-Afrikaanse Durban, is afgesproken dat de partijen het voor 2015 eens moeten zijn over een nieuw verdrag, dat dan in 2020 in werking zou moeten treden. De deelnemende staten lijken niet veel haast te hebben bij het maken van een nieuwe overeenkomst.
Lester Brown, oprichter van het Worldwatch Institute en het Earth Policy Institute en schrijver van een groot aantal boeken over klimaatverandering heeft geen begrip voor politici die zeggen dat ze willen wachten met klimaatbeleid tot de economische crisis is opgelost. ,,Dat is een merkwaardige redenering. Oude beschavingen, of het nou de Maya’s waren of de Sumeriërs, gingen ten onder toen ze hun leefomgeving uitputten. Voor ons is dat niet anders. De milieucrisis draagt bij aan de economische crisis. Of het nou gaat om de oprukkende woestijn in het noorden van China, of de orkaan Sandy in Amerika. De milieutrends zullen zo sterk worden dat we er niet meer omheen kunnen.”
Termen en definities
Voor wie zo langzamerhand door de bomen het bos niet meer kan zien hier een link van de bbc met een uitleg van de meest gebruikte termen op de klimaattop http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-11833685.
Eindelijk betrouwbare cijfers over de stijging van de zeespiegel
Een internationaal team van meer dan 20 onderzoeksinstellingen, waaronder de TU Delft en de Universiteit van Utrecht, hebben hun krachten gebundeld om nu eindelijk eens betrouwbare schattingen over de stijging van de zeespiegel te maken. In een artikel in Science publiceren zij hun bevindingen (http://www.sciencemag.org/content/338/6111/1183). Tot nu toe bestond er een breed scala aan onderzoeken met ver uiteenlopende resultaten. Uit de resultaten blijkt dat de krimp van het poolijs de laatste jaren flink toe neemt. Vooral op Groenland is de afname groter dan aanvankelijk werd verwacht.
