KLIMAATSVERANDERING IN NEDERLAND

De klimaatsverandering in Nederland lijkt twee keer zo snel te gaan als het gemiddelde. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) schreef vorig jaar: ‘De gemiddelde temperatuur in Nederland is over de afgelopen eeuw met 1.7 graden Celsius gestegen en het aantal jaarlijkse zomerse dagen nam met bijna twintig toe. De totale hoeveelheid jaarlijkse neerslag steeg met ongeveer 20 procent en ook de frequentie van hevige regenbuien nam sterk toe.’ Dat zijn flinke veranderingen, maar wat betekent dat in de praktijk?

Het KNMI zette voor het laatst in 2006 vier scenario’s op een rij, en deed wat kleine aanvullingen in 2009. Het komend voorjaar, in 2014 dus, komen er geheel vernieuwde versies, gebaseerd op het wereldwijde klimaatrapport dat het IPCC binnenkort uitbrengt. De hoofdpunten zullen waarschijnlijk lijken op die uit 2006: de opwarming zet door, met steeds zachtere winters en warmere zomers, met zowel ’s zomers als ’s winters extra kans op extreme hoeveelheden regen en een verder stijgende zeespiegel.

Dat vergt de nodige aanpassingen: rivieren moeten bijvoorbeeld meer ruimte krijgen om pieken in de waterafvoer te verwerken, de kustverdediging heeft versterking nodig en we moeten bedacht zijn op oprukkende tropische ziekten. Natuurgebieden moeten goed met elkaar verbonden worden, zodat planten en dieren mee kunnen bewegen met de veranderende omstandigheden. De laatste jaren is er in Nederland weinig beleidsaandacht voor de mogelijke effecten van klimaatverandering op de natuur. De Ecologische Hoofdstructuur (EHS) biedt in beginsel goede bouwstenen om de Nederlandse natuur meer klimaatbestendig te maken. Dit vergt een aanpassing van de rijksvisie op de EHS, waarbij de focus wordt verlegd naar vergroten, verbinden en verbeteren van samenhangende clusters van waardevolle natuurgebieden (moeras, duin & kust, bos en heide). Verder vraagt een klimaatbestendig natuurbeleid om een herziening van de natuurdoelen.

Aangezien het min of meer onafwendbaar is dat de zeespiegel de komende eeuwen met vele meters zal stijgen, staat zelfs het voortbestaan van grote delen van Nederland op het spel. Hoewel dat deze eeuw nog niet tot heel grote problemen zal leiden zal daar toch nu al rekening mee moeten worden gehouden.